آباديهاى ميان راه ازجمله آباديها [ يى ] كه در سر راه واقع است سرچم « 18 » ، نيك‌پى « 19 » [ و ] ميانه است ، هرسه آبادى كثيفى است . [ در ] سرچم و نيك‌پى كاروانسرا خرابه [ اى ] هم از بناهاى صفويه هست . روزى كه به ميانه مىروند همهء راه دره ماهور و پست و بلند است . در اواسط دره‌ها مزرعهء مختصرى و كاروانسرايى هست . قافلانكوه در پاى گردنهء قافلانكوه كه گردنهء بلند خيلى تندى است ، رودخانهء بزرگ شورى مىگذرد . پل خوبى دارد . « 20 » از پل كه گذشت اول [ 219 ب ] سرابالايى گردنهء قافلانكوه است . سمت راست راه نزديك به وسط گردنه ، در پوزهء كوه و جاى سختى ، قلعه خرابهء كوچكى سنگى از بناهاى قديم هست « 21 » ، در بارندگى اين گردنه گل بدى دارد . قدرى از طرفين گردنه را سنگ‌بست كرده‌اند . در اين گود و بلنديهاى گردنه يك‌جا گويا چشمهء آب بسيار كمى دارد . پس از گذشتن از گردنه ، جلگهء كوچك باصفايى است . رودخانهء بسيار پهنى دارد [ و ] پل خوب طولانى بر آن رودخانه ساخته‌اند . اين جلگه بلوك ميانه است . بعد از گذشتن از پل به قدر يك ساعت بلكه كمتر فاصله آبادى قصبهء ميانه است ، در پاى تلّى واقع است . جاى آباد كثيفى است . حمام ، دكاكين [ و ] باراندازها دارد . باغات [ و ] مزارع دارند .

--> ( 18 ) . « از قريهء نيك‌پى تا قريهء سرچم هفت فرسنگ است و نشيب و فرازش بسيار و پرپيچ و خم » . ( همان كتاب ، ص 77 ) . ( 19 ) . « از شهر زنجان الى قريهء نيك‌پى شش فرسنگ است و از فراز و نشيب راهش مترددين دل‌تنگ » . ( همان كتاب ، ص 75 ) . ( 20 ) . « در آن طرف گردنه ، رودخانهء بسيار عظيم است كه گذشتن از آن آب مايهء ترس و بيم است . در آنجا پلى ساخته‌اند كه بيست و سه چشمه و پنج اطاق و هشت مناره دارد . اين رودخانه و قزل‌اوزن هردو به رشت مىروند » . ( همان كتاب ، ص 86 ) . ( 21 ) . اديب الملك اسم اين قلعه را ، قلعهء دختر نوشته است . ( همان كتاب ، ص 85 ) . شاردن هم قلعهء -